İŞ HUKUKU

İşe İade Davası 2026: Haksız Feshe Karşı Haklarınız

Geçerli bir neden olmadan, savunmanız alınmadan veya sendikal faaliyetleriniz nedeniyle mi işten çıkarıldınız? 4857 sayılı İş Kanunu, iş güvencesi kapsamındaki işçilere işe iade davası hakkı tanımaktadır. Bu dava ile işinize geri dönebilir veya önemli miktarda tazminat alabilirsiniz.

Bu kapsamlı rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatı ve Yargıtay içtihatları ışığında işe iade davasının tüm şartlarını, sürelerini, tazminat hesaplamalarını ve dava sürecini detaylı şekilde ele alacağız.

1. İş Güvencesi Nedir?

İş güvencesi, işçinin keyfi veya geçersiz nedenlerle işten çıkarılmasını engelleyen yasal koruma sistemidir. İş Kanunu'nun 18-21. maddeleri bu korumayı düzenler.

İş Güvencesinin Amacı:

• İşçiyi haksız fesihlere karşı korumak
• İşvereni geçerli neden göstermeye zorlamak
• Fesih öncesi savunma hakkı sağlamak
• Sendikal faaliyetleri güvence altına almak

2. İşe İade Davası Şartları

İşe iade davası açabilmek için aşağıdaki şartların tamamının bir arada bulunması gerekir:

2.1. İşyerinde En Az 30 İşçi Çalışması

İşverenin aynı iş kolundaki tüm işyerlerinde toplam en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır.

30 İşçi Sayımında Dikkat Edilecekler:

• Sadece çalıştığınız şube değil, işverenin tüm işyerleri sayılır
• Aynı iş kolundaki farklı şehirlerdeki şubeler dahildir
• Belirli süreli sözleşmeyle çalışanlar da sayılır
• Alt işveren (taşeron) işçileri sayılmaz
• Çırak ve stajyerler sayılmaz

Örnek: Ankara'da 15, İstanbul'da 12, İzmir'de 8 işçi çalışan bir şirket, toplam 35 işçi çalıştırdığı için iş güvencesi kapsamındadır.

2.2. En Az 6 Aylık Kıdem

İşe iade davası açabilmek için aynı işverenin işyerlerinde en az 6 ay kıdeminiz olmalıdır.

• 6 ay hesaplanırken fiilen çalışılan süre değil, iş sözleşmesinin başlangıcından feshe kadar geçen süre esas alınır
• Aynı işverenin farklı işyerlerindeki çalışmalar toplanır
• Yer altı işlerinde 6 ay şartı aranmaz

2.3. Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar işe iade davası açamaz. Ancak sözleşme "belirsiz süreli" niteliğindeyse iş güvencesi kapsamına girer.

Dikkat: Bazı işverenler, iş güvencesinden kaçmak için belirli süreli sözleşme yapar. Ancak gerçekte belirsiz süreli olan iş ilişkisi, sözleşmede "belirli süreli" yazsa bile iş güvencesi kapsamındadır. Bu durumda sözleşmenin gerçek niteliği mahkemece araştırılır.

2.4. İşveren Vekili Olmamak

İşletmenin bütününü yöneten veya işçi alma/çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri işe iade davası açamaz.

3. Geçerli Fesih Nedenleri

İşveren, iş sözleşmesini feshederken geçerli bir neden göstermek zorundadır. Geçerli nedenler iki kategoride incelenir:

3.1. İşçinin Yeterliliğinden Kaynaklanan Nedenler

• Performans düşüklüğü (ölçülebilir ve belgelenmiş olmalı)
• Mesleki yetersizlik
• Uyum sağlayamama
• Sık sık hastalanma (uzun süreli rapor)

3.2. İşçinin Davranışlarından Kaynaklanan Nedenler

• İşe geç gelme, devamsızlık (haklı fesih boyutuna varmayan)
• İş arkadaşlarıyla geçimsizlik
• İşverene veya müşterilere saygısız davranış
• İş kurallarına uymama

3.3. İşletme, İşyeri veya İşin Gereklerinden Kaynaklanan Nedenler

• Ekonomik güçlük
• Organizasyonel değişiklik
• Teknolojik gelişmeler nedeniyle pozisyon kaldırma
• İşyerinin kapanması veya küçülmesi

4. Geçersiz Sayılan Fesih Nedenleri

Aşağıdaki nedenlerle yapılan fesihler kesinlikle geçersizdir:

• Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetler
• İşyeri sendika temsilciliği
• Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, din, siyasi görüş
• Kadın işçilerin hamilelik veya doğum nedeniyle işten çıkarılması
• Hastalık veya kaza nedeniyle geçici devamsızlık (bekleme süresi içinde)
• İşverene karşı şikayet veya dava açılması

5. İşe İade Davasında Süreler

İşe iade davası hak düşürücü sürelere tabidir. Bu sürelerin kaçırılması hak kaybına neden olur.

Kritik Uyarı: Fesihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmazsanız, dava hakkınızı kaybedersiniz! Bu süre kesindir ve uzatılamaz.

6. Zorunlu Arabuluculuk

İşe iade davası açmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinden geçilmesi şarttır.

6.1. Arabuluculuk Başvurusu

• Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde başvuru
• Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işyerinin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır
• Başvuru ücretsizdir

6.2. Arabuluculuk Görüşmesi

• Arabulucu, 3 hafta içinde görüşmeleri tamamlar (zorunlu hallerde 1 hafta uzatılabilir)
• Anlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesi icra edilebilir niteliktedir
• Anlaşma sağlanamazsa, son tutanak düzenlenir

6.3. Arabuluculukta Anlaşma

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa:

• İşe iade veya tazminat konusunda uzlaşılır
• Anlaşma belgesi mahkeme kararı gibi bağlayıcıdır
• Dava açmaya gerek kalmaz

7. İşe İade Davası Süreci

Adım 1: Dava Açma

Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesi'nde dava açılır.

Dava dilekçesinde:

• Çalışma süresi ve unvan
• Son ücret (ekleriyle birlikte)
• Fesih tarihi ve şekli
• Feshin geçersizliği iddiaları
• Arabuluculuk son tutanağı

Adım 2: Yargılama

İşe iade davaları ivedi yargılanır:

• Basit yargılama usulü uygulanır
• 3 ay içinde sonuçlandırılması hedeflenir
• İstinaf süresi 8 gündür (genel 2 hafta yerine)

Adım 3: Karar

Mahkeme, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verirse:

• İşçinin işe iadesine
• En çok 4 aylık boşta geçen süre ücretine
• İşe başlatılmama halinde 4-8 aylık işe başlatmama tazminatına

hükmedilir.

8. İşe İade Tazminatları

8.1. Boşta Geçen Süre Tazminatı

İşe iade kararı kesinleşip işe başlatılırsanız, çalışamadığınız süre için en fazla 4 aylık ücret tutarında tazminat alırsınız.

Bu tazminata:

• Ücret ve ekleri (prim, yol, yemek vb.) dahildir
• SGK primleri de yatırılır
• Kıdem hesabında dikkate alınır

8.2. İşe Başlatmama Tazminatı

İşveren, kesinleşen karara rağmen sizi işe başlatmazsa, kıdeminize göre tazminat öder:

8.3. Tazminat Hesaplama Örneği

Senaryo: 8 yıl kıdemli, aylık brüt ücret 50.000 TL olan işçi işe başlatılmıyor.

Bu tutara ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı da eklenecektir.

9. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

10. İlgili Makaleler

İş hukuku ile ilgili diğer rehberlerimize de göz atabilirsiniz:

• Mobbing (Psikolojik Taciz) Davası Rehberi
• İş Kazası Tazminat Davaları
• İş Hukuku Hizmetlerimiz