Sigorta Şirketinin Rücu Davaları: Alkol, Ehliyetsizlik, Kasıt

Rücu (Geri Alma) Nedir?

Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS), üçüncü kişilerin (karşı tarafın) zararını karşılamak için yapılır. Kural olarak sigorta şirketi, kendi sigortalısının (sürücünün) kusurundan doğan zararı öder ve bunu sigortalıdan isteyemez. Ancak bazı istisnai "Ağır Kusur" ve "Sözleşmeye Aykırılık" hallerinde, sigorta şirketi mağdura ödemeyi yapar, sonra döner kendi müşterisine (sigortalı araç sahibine ve sürücüye) "Rücu Davası" açarak parayı geri ister. Buna halk arasında "Sigortanın Parayı Geri İstemesi" denir.

Hangi Durumlarda Rücu Yapılır? (ZMMS Genel Şartları B.4)

Sigorta şirketi her hatada rücu edemez. Sadece kanunda ve poliçe genel şartlarında sayılan (Numerus Clausus - Sınırlı Sayıda) hallerde rücu edebilir:

1. Alkollü Araç Kullanma (Münhasıran Alkol Etkisi)

En sık karşılaşılan rücu sebebidir. Ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi); sadece sürücünün alkollü olması rücu için yeterli değildir. Kazanın "Münhasıran (Sadece) Alkolün Etkisiyle" meydana gelmiş olması gerekir.
Örneğin: Kırmızı ışıkta bekleyen araca arkadan çarpan sürücü alkollü olsa bile, kaza alkolden kaynaklanmıştır diyebiliriz. Ancak, kavşakta "Dur" levhasına uymayan %100 kusurlu bir araca çarpan alkollü sürücüye rücu edilemez, çünkü kaza alkolden değil karşı tarafın kural ihlalinden olmuştur (İlliyet Bağı Kesilmesi). Bu durum "Nöroloji Uzmanı" bilirkişi raporuyla tespit edilir.

2. Ehliyetsiz Araç Kullanma

Sürücü belgesi hiç olmayan, geçici olarak geri alınan (alkol vb. nedenlerle) veya araç sınıfına uymayan (Örn: B sınıfı ehliyet ile Kamyon/Tır kullanmak) kişiler kaza yaparsa, sigorta şirketi zarar ne olursa olsun rücu eder. Burada illiyet bağı (kazanın ehliyetsizlikten olup olmadığı) aranmaz. Ehliyetsizseniz, kusurluysanız ödersiniz.

3. Olay Yerini Terk (Kaçma)

Kaza sonrası alkol kontrolünden kaçmak için olay yerini terk eden sürücüler, yasal karine gereği "Güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiş" ve "Alkollü" kabul edilir. Bu durumda hasar rücu edilir. Tutanak tutulmadan olay yerinden ayrılmak büyük risktir.

4. Kasıtlı Fiil ve Ağır Kusur

Aracı, birine zarar vermek için "silah" gibi bilerek ve isteyerek insanların üzerine sürmek (Kasten Yaralama/Öldürme) sigorta teminatı dışındadır. Sigorta şirketi mağduru korumak için öder ve sonra failden tamamını faiziyle alır.

5. İstiap Haddi Aşımı

Araca ruhsatta belirtilen kapasitesinden fazla yük veya yolcu almak. Ancak burada da rücu için kazanın "doğrudan bu aşırı yük nedeniyle" (Örn: Fren patlaması, dengenin bozulması) meydana gelmesi gerekir.

Rücu Davasına Karşı Savunma Yolları

Sigorta şirketi size "Alacak Davası" veya "İcra Takibi" açtığında süresi içinde itiraz etmelisiniz. Savunma argümanları: