Araç Değer Kaybı Başvurusu ve Şartları 2026 Rehberi

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonucunda hasar gören ve onarılan aracın, ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. Aracınız yetkili serviste orijinal parçalarla mükemmel şekilde onarılmış olsa bile, Türkiye ikinci el piyasasında Tramer (Hasar) kaydı oluştuğu ve "boyalı/değişen" parçası olduğu için satarken piyasa fiyatının altında satılmak zorunda kalacaktır. İşte bu aradaki fark, sigorta şirketinden talep edilebilir. Hatta araç 3-4 parça halinde boyalıysa ve büyük bir hasar kaydı oluşmuşsa (Örn: 50.000 TL üzeri), değer kaybı çok daha yüksek çıkmaktadır.

2026 Yılı Değer Kaybı Alma Şartları (AYM Kararları Sonrası)

Anayasa Mahkemesi'nin Karayolları Trafik Kanunu 90. ve 92. maddelerinde yaptığı iptaller sonrası, değer kaybı alma şartları tamamen vatandaşın lehine değişmiştir. Sigorta şirketlerinin dayattığı "Genel Şartlar"ın bağlayıcılığı kalmamıştır, artık Borçlar Kanunu'nun "Gerçek Zarar" ilkesi geçerlidir. İşte yeni şartlar:

Kimler Değer Kaybı Alabilir?

• Kusursuz veya Az Kusurlu Olmak: Kazada %100 kusurluysanız kendi trafik sigortanızdan değer kaybı alamazsınız. Ancak %50 kusurluysanız, toplam değer kaybının %50'sini karşı taraftan alabilirsiniz. %25 kusurluysanız %75'ini alırsınız.
• Çift Taraflı Kaza: Kaza en az iki araç arasında olmalıdır. Tek başınıza duvara veya ağaca çarparsanız (tek taraflı kaza), trafik sigortası değer kaybı ödemez. (Kasko poliçenizde özel klozu varsa kaskodan istenir ama genelde kaskolar ödemez).
• Daha Önce Hasar Olmamalı: Değer kaybı istenen bölgenin (örn: sağ ön kapı) daha önceki bir kazadan dolayı "boyalı" veya "işlemli" olmaması gerekir. Daha önce boyanmış bir parça tekrar boyanırsa değer kaybetmiş sayılmaz. Ancak daha önce boyalı olan "Kaput" bu sefer "Değişmişse", aradaki fark istenebilir.

Araç Değer Kaybı Hesaplama Formülü

Hesaplama artık sigortacıların kullandığı karmaşık excel formüllerine göre değil, "Serbest Piyasa Rayiç Değeri" ilkesine göre yapılmaktadır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi İçtihatları). Bilirkişi şu hesabı yapar:

1. Aracın marka, model, km ve hasar geçmişine göre kaza tarihi itibarıyla "Hasarsız 2. El Piyasa Değeri" tespit edilir. (Örn: 1.000.000 TL)
2. Aracın kazadan sonraki onarılmış halinin (Tramerli halinin) 2. El Piyasa Değeri tespit edilir. (Örn: 950.000 TL)
3. Aradaki fark (50.000 TL) sizin NET Değer Kaybınızdır.

Bu hesaplama internet sahibinden.com gibi ilan sitelerindeki emsal araçların fiyatları ortalaması alınarak yapılır.

Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?

1. Eksper Raporu Alın: Sigorta şirketi kendi eksperine düşük hesap yaptırır. Bu yüzden önce bağımsız bir sigorta eksperinden (veya bu işi yapan uzmanlardan) "Değer Kaybı Ön Raporu" almak faydalıdır.
2. Sigortaya Başvuru: Karşı tarafın trafik sigortasına (ZMMS) iadeli taahhütlü mektup veya KEP ile dilekçe gönderilir. Dilekçede "Fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla şimdilik X TL değer kaybının ödenmesi" denir.
3. 15 Gün Bekleme: Şirketin 15 gün içinde ödeme yapması zorunludur. Genelde 15. gün "Dosyanız incelemede" mesajı atarlar veya çok cüzi bir miktar (Örn: 3.000 TL) yatırırlar.
4. Tahkim Başvurusu: Şirket reddederse veya eksik yatırırsa, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur. Tahkimde atanacak bilirkişi gerçek değeri hesaplar ve hakem kararıyla paranızın tamamını (faizi ve vekalet ücretiyle) alırsınız.

Zamanaşımı

Kaza tarihinden itibaren 2 yıldır. Bu süre geçtikten sonra başvuru yapılamaz. Eğer kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa (yaralanma/ölüm varsa), ceza zamanaşımı (8 Yıl) uygulanır ve değer kaybı için de 8 yıla kadar başvuru yapılabilir.