Maluliyet (Sakatlık) Tazminatı Hesaplama ve Rapor Süreci

Sürekli Sakatlık (Maluliyet) Tazminatı

Trafik kazası sonucu bedensel bütünlüğü ihlal edilen ve tıbbi iyileşme süreci sonunda kalıcı hasar (sekél) kalan kişilerin hak kazandığı tazminattır. Uzuv kaybı, hareket kısıtlılığı, organ fonksiyon kaybı, görme/işitme kaybı veya psikolojik travma (Travma Sonrası Stres Bozukluğu - TSSB) gibi durumlar maluliyet sayılır. Tazminatın mantığı "Efor Kaybı"dır; yani sakat kalan kişi, diğer sağlıklı bireylerle aynı işi yapmak için daha fazla efor sarf edeceği için bu fazladan eforun karşılığı peşin olarak ödenir. Kişi kazadan sonra aynı işine devam etse, hatta maaşı artmış olsa bile bu tazminatı alır (Güç kaybı tazminatı).

Maluliyet Raporu Nasıl Alınır?

Tazminat alabilmek için "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun bir Sağlık Kurulu Raporu şarttır.
Bekleme Süresi (Nekahat): Kaza tarihinden hemen sonra alınan raporlar geçersizdir. Tıbben iyileşme sürecinin tamamlanması ve hasarın kalıcı hale gelmesi gerekir. Yargıtay uygulamasına göre bu süre kazadan itibaren en az 6 ay, genelde 12 aydır.
Yetkili Hastane: Rapor, tam teşekküllü Devlet Hastaneleri, Üniversite Hastaneleri veya Adli Tıp Kurumu'ndan alınmalıdır. Özel hastane raporları veya tek hekim raporları tazminat hesabında geçerli değildir.

Tazminat Miktarı Neye Göre Değişir?

Maluliyet tazminatı hesaplaması çok değişkendir. Aşağıdaki 4 faktör tazminatı doğrudan etkiler:

• Maluliyet Oranı: Rapordaki % oran. %10 luk serçe parmak kısıtlılığı ile %60 lık yürüme kaybı arasında devasa fark vardır.
• Yaş: Genç kişinin alacağı tazminat yaşlıya göre çok daha yüksektir. Çünkü genç insanın önünde "zarar göreceği" daha uzun bir ömür (aktif Dönem ve pasif dönem) vardır.
• Maaş: Kişinin kazancı ne kadar yüksekse, hesaplanan zarar o kadar büyük olur. Asgari ücretlinin zararı ile bir CEO'nun zararı aynı formülle hesaplanmaz. Gelirin belgelenmesi şarttır.
• Kusur Oranı: Kazadaki kusur oranı tazminattan "tenzil" edilir. %50 kusurluysanız tazminatın yarısını alırsınız.

Geçici İş Göremezlik Tazminatı

Kişi kalıcı sakat kalmasa bile, iyileşene kadar (alçılı, yatalak, hastanede yatış) geçen sürede çalışamadığı için gelir kaybına uğrar. Sağlık kurulu raporunda "İyileşme süresi 4 aydır" yazıyorsa, 4 aylık net maaşı sigorta şirketinden istenir. SGK'dan alınan rapor parası (iş göremezlik ödeneği) bu tazminattan mahsup edilir, kalan fark ödenir.

Bakıcı Gideri Tazminatı

Kişi kendi bakımını yapamayacak duruma gelmişse (Örn: Felç, yatağa bağımlı, tekerlekli sandalye), ömrü boyunca ihtiyaç duyacağı profesyonel bakıcı ücreti de peşin olarak hesaplanıp tazminat olarak ödenir. Bakıcının aileden biri olması (eş, anne) tazminat ödenmesine engel değildir, çünkü o kişi de kendi hayatından fedakarlık ederek bakım hizmeti vermektedir.

Zamanaşımı

Yaralamalı kazalarda zamanaşımı, TCK'daki uzamış ceza zamanaşımına tabidir ve kaza tarihinden itibaren 8 yıldır. Ancak maluliyet oranı (sakatlık) daha sonraki yıllarda artarsa (gelişen durum), yeni rapor tarihinden itibaren yeni bir zamanaşımı süresi başlar.