Ödeme Emrinin İptali Davası ve 15 Günlük İtiraz Süresi 2026
Ödeme Emri Nedir ve Ne Zaman Gönderilir?
Ödeme emri, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre, kamu alacağının (vergi, harç, ceza, SGK primi) vadesinde ödenmemesi üzerine, haciz aşamasına geçmeden önce borçluya gönderilen son uyarıdır. Bu belge ile mükellefe iki seçenek sunulur: Ya 15 gün içinde borcu öde, ya da mal bildiriminde bulun. Aksi halde cebren tahsilat (haciz) yapılacağı ihtar edilir. Ödeme emri düzenlenmeden haciz yapılamaz.
ÇOK ÖNEMLİ: 15 Günlük Hak Düşürücü Süre
Ödeme emrine karşı dava açma süresi, tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür (6183 SK m. 58). Normal vergi davalarındaki 30 günlük süre burada uygulanmaz. 15. günün mesai bitiminde dava açılmazsa, ödeme emri kesinleşir, borç kabul edilmiş sayılır ve haciz başlar.
Hangi Sebeplerle İtiraz Edilebilir?
Kanun, ödeme emrine itiraz sebeplerini sınırlamıştır:
- Böyle bir borcun olmaması: Borcun ödenmiş olması, vergi hatası nedeniyle yanlış hesaplanması veya terkin edilmesi.
- Kısmen ödenmiş olması: Borcun bir kısmı ödenmesine rağmen tamamı için ödeme emri geldiyse.
- Zamanaşımına uğramış olması: Tahsil zamanaşımı (5 yıl) dolmuşsa.
Yargısal Ek Sebep (Tebligat Sakatlığı): Danıştay içtihatlarıyla eklenen en önemli iptal sebebidir. Ödeme emrinin dayanağı olan Vergi/Ceza ihbarnamesi usulüne uygun tebliğ edilmemişse, borç kesinleşmemiş demektir. Kesinleşmeyen borç için ödeme emri düzenlenemez. Bu savunma ile %90 başarı sağlanabilmektedir. Örneğin; şirket sahibine yapılması gereken tebligatın, yetkisiz bir çalışana yapılması.
Dava Açmak Haczi Durdurur mu?
HAYIR. Normal vergi davalarının aksine, ödeme emrine karşı dava açmak tahsilatı kendiliğinden durdurmaz. Dava dilekçesinde mutlaka "Yürütmenin Durdurulması" (YD) talep edilmelidir. Mahkeme YD kararı verene kadar idarenin e-haciz uygulama yetkisi devam eder. Bu nedenle YD talepli dava açtıktan hemen sonra, davanın derdest olduğuna dair belge vergi dairesine sunulmalı ve "YD kararı çıkana kadar haciz yapmayın" talebinde bulunulmalıdır.
Mal Bildirimi ve Hapis Cezası Riski
15 günlük süre içinde borcu ödemeyen veya dava açıp YD kararı alamayan borçlu, "Mal Bildiriminde" bulunmak zorundadır (6183 SK m. 60). Malı varsa dökümünü, yoksa "borcumu ödeyecek malım yoktur" beyanını sunmalıdır. Mal beyanında bulunmayanlar hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi kararı verilebilir. Bu nedenle dava açsanız bile, tedbiren mal beyanı dilekçesi vermek (YD kararı gelinceye kadar) güvenli bir yoldur.
Haksız Çıkma Zammı (%10)
Ödeme emrine karşı açılan dava tamamen veya kısmen reddedilirse, borçlu haksız çıktığı tutar üzerinden %10 Haksız Çıkma Zammı öder. Bu nedenle, hukuki dayanağı zayıf olan ("sırf zaman kazanmak için") davalar açılmamalıdır.
Emsal Danıştay Kararı
"Ödeme emrine dayanak teşkil eden vergi ceza ihbarnamesinin tebliği usulsüzdür. Usulüne uygun tebliğ edilerek kesinleşmeyen bir amme alacağı için ödeme emri düzenlenemez. Tebligat kanununa aykırı tebligat yok hükmündedir. Bu nedenle, dayanağı sakat olan ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekir."
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME
Bu web sitesinde yer alan makaleler, hukuki dilekçe örnekleri ve rehber içerikler; tamamen genel bilgilendirme amacıyla 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları'na uygun olarak hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler, hukuki tavsiye veya danışmanlık hizmeti niteliği taşımayıp, somut olaylara doğrudan uygulanamayabilir.