YABANCILAR HUKUKU

Uzun Dönem (Süresiz) İkamet İzni: Kimlere Verilir?

Uzun Dönem İkamet İzni, yabancılar hukukunda "süresiz" oturma hakkı tanıyan en prestijli statülerden biridir. Bu izni alan yabancılar, artık ikamet izinlerini sürekli yenilemek zorunda kalmazlar ve Türk vatandaşlarına çok yakın haklara sahip olurlar.

1. Başvuru Şartları (Madde 42)

Bu izni alabilmek için aşağıdaki şartların tamamının sağlanması gerekir:

• 8 Yıl Kesintisiz İkamet: Türkiye'de kesintisiz en az 8 yıl ikamet izniyle kalmış olmak. (Öğrenci ikametinin yarısı, diğerlerinin tamamı sayılır).
  Kesinti Nedir? Yabancının zorunlu kamu hizmeti, eğitim veya sağlık nedenleri hariç olmak üzere 1 yılda toplam 6 aydan fazla veya son 5 yılda toplam 1 yıldan fazla Türkiye dışında kalması kesinti sayılabilir (Mevzuat detaylıdır, gün sayımı yapılmalıdır).
• Sosyal Yardım Almama: Son 3 yıl içinde devletten sosyal yardım almamış olmak.
• Gelir Durumu: Yeterli ve düzenli gelire sahip olmak.
• Sigorta: Geçerli sağlık sigortası bulunmak.
• Kamu Düzeni: Kamu düzeni veya güvenliği açısından tehdit oluşturmamak.

Mülteciler, şartlı mülteciler ve insani ikamet izni sahipleri uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkına sahip değildir (İstisnalar hariç).

2. Uzun Dönem İkametin Sağladığı Haklar

Uzun dönem ikamet izni sahibi yabancılar:

• İkamet izinlerini yenilemek zorunda değillerdir (Süresizdir).
• Çalışma izni alma konusunda istisnai haklara sahip olabilirler (Süresiz çalışma izni başvurusu yapabilirler).
• Askerlik yapmazlar.
• Seçme ve seçilme hakları yoktur.
• Kamu görevine (memuriyet) giremezler.
• Muaf araç (permi) ithal edemezler.

Bunun dışındaki tüm konularda (miras, seyahat, yatırım, mülk edinme vb.) Türk vatandaşlarıyla eşit haklara sahiptirler.

3. İptal Edilme Durumu

Süresiz olsa da iptal edilebilir. Yabancı;

• Türkiye dışında kesintisiz olarak 1 yıldan fazla bulunursa (Eğitim, sağlık, zorunlu kamu hizmeti hariç),
• Kamu düzeni veya güvenliği için ciddi bir tehdit oluşturursa,

İkamet izni iptal edilir. İzni iptal edilenler tekrar başvuru yaptıklarında 8 yıl şartı aranmaz ancak diğer şartları sağlamaları istenir.