Nafaka Artırım Davası ve Şartları
Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi, bir taşınmazın ileride kararlaştırılan şartlarla satılmasını konu alan ve her iki tarafa da borç yükleyen bir ön sözleşmedir. Bu sözleşme ile "Vaat Eden" taşınmazı satmayı, "Vaat Edilen" (Alıcı) ise bedelini ödeyerek satın almayı taahhüt eder. Özellikle inşaat projelerinde (topraktan satış) veya miras paylarının devrinde sıkça başvurulan hukuki bir koruma yöntemidir.
Geçerlilik Şartları: Noter Zorunluluğu
Taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin hukuk dünyasında geçerli olabilmesi için en temel şart, **resmi şekilde düzenlenmesidir**. Türk Medeni Kanunu ve Noterlik Kanunu uyarınca, bu sözleşmelerin mutlaka **noterde "düzenleme" şeklinde** yapılması zorunludur.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tarafların kendi aralarında imzaladığı "adi yazılı" sözleşmeler, noterde sadece imza onayı (tasdik) yapılan sözleşmeler hukuken geçersizdir. Sözleşmenin bizzat noter huzurunda, baştan sona resmi senet olarak düzenlenmesi şarttır.
Tapuya Şerh ve Üçüncü Kişilere Etkisi
Satış vaadi sözleşmesi, doğası gereği kişisel (nispi) bir hak doğurur. Yani sadece sözleşmenin tarafları arasında ileri sürülebilir. Ancak, alıcıyı koruyan en güçlü mekanizma **"Tapuya Şerh"** işlemidir.
Sözleşme tapu kütüğüne şerh edildiğinde, bu hak "eşyaya bağlı" hale gelir (güçlendirilmiş şahsi hak). Şerh tarihinden sonra taşınmaz üçüncü bir kişiye satılsa dahi, satış vaadi alacaklısı hakkını yeni malike karşı ileri sürebilir ve tapunun iptal edilerek kendi adına tescilini isteyebilir.
- Şerhin Süresi: Tapuya düşülen şerh 5 yıl süreyle geçerlidir.
- 5 Yıl Kuralı: 5 yıl içinde asıl satış (devir) gerçekleşmezse, malik şerhin terkinini (silinmesini) talep edebilir.
Hakim, nafaka artış oranını belirlerken "hakkaniyet" ilkesini gözetir. Uygulamada genellikle **TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi)** oranı baz alınsa da, bu oran bağlayıcı değildir. Çocuğun özel okul masrafları gibi spesifik giderler belgelendiğinde, ÜFE oranının çok üzerinde bir artışa da hükmedilebilir. Dava açarken, talep edilen miktarın gerekçeleri (faturalar, makbuzlar, okul kayıt belgeleri) ile birlikte sunulması, davanın lehinize sonuçlanması için kritiktir.
Önemli Bilgi
Nafaka artırım davası, geçmişe dönük olarak da sonuç doğurur. Dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere artırılan nafaka miktarı, karar kesinleştiğinde toplu olarak tahsil edilebilir.
Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemesi'nde açılır. Basit yargılama usulüne tabi olduğundan süreç hızlı ilerler.