İzale-i Şüyu ve Şufa Farkı

İzale-i Şüyu ve Şufa Farkı, Türk hukuk pratiğinde sıkça karşılaşılan ve uzmanlık gerektiren bir konudur. Bu alt başlıkta; i̇zale-i şüyu ve şufa farkı ile ilgili yasal dayanakları, Yargıtay'ın güncel yaklaşımını ve uygulama detaylarını inceleyeceğiz.

Önemli Hususlar ve Detaylar

1. Ortaklığın Giderilmesi ve Önalım Davası Arasındaki Temel Fark

İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi) davası, paylı mülkiyeti tamamen sona erdirip malı paylaştırmayı veya satıp parasını bölüşmeyi amaçlar. Şufa (Önalım) davası ise, mülkiyetin sona ermesini değil, payın üçüncü kişiye gitmesini engelleyerek diğer paydaşa geçmesini hedefler. Biri 'ayrılık', diğeri 'birlikteliğin korunması' iradesidir.

2. Satış Vaadi Sözleşmesi Şufayı Engeller mi?

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları uyarınca, noterden yapılan satış vaadi sözleşmesi mülkiyeti doğrudan devretmediği için tek başına şufa hakkının kullanılmasına sebebiyet vermez. Ancak satış vaadine dayalı olarak tapu devri gerçekleştiği anda şufa hakkı doğar. Bu aşamada muvazaa iddiaları gündeme gelebilir.

3. Trampa (Takas) ve Bağışta Şufa Hakkı Yoktur

Şufa hakkı sadece 'satış' işleminde geçerlidir. Eğer paydaş hissesini başka bir mal ile takas ettiyse (trampa) veya bedelsiz olarak birine hibe ettiyse (bağış), diğer paydaşların şufa hakkı doğmaz. Çünkü burada amaç mal kaçırmak değil, özel bir hukuki işlem yapmaktır. Ancak bağışın satış gibi gösterildiği durumlarda muvazaa davası açılabilir.

4. Akrabaya Satışta Şufa Hakkı

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre, payın eşe, çocuğa veya yakın akrabaya satılması halinde gerçek amacın satış değil 'miras paylaştırma' veya 'hibe' olduğu kabul edilir. Bu istisnai durumda, diğer paydaşlar şufa haklarını kullanamazlar. Bu savunma, şufa davalarının en güçlü ret gerekçesidir.

İlgili Mevzuat ve Yasal Dayanaklar

İzale-i Şüyu ve Şufa Farkı konusu, temel olarak GAYRİMENKUL HUKUKU mevzuatına dayanmaktadır. Uygulamada mahkemeler, kanunun lafzı (sözü) ile ruhunu (amacı) birlikte değerlendirir. Her somut olayda delil durumu, tarafların sıfatı ve olayın oluş şekli farklılık gösterdiğinden, matbu bilgilerle hareket etmek yerine güncel mevzuatın somut olaya uyarlanması gerekir.