CEZA HUKUKU

Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar: TCK 102-105 Kapsamlı Rehber

Türk Ceza Kanunu'nun en hassas ve ağır yaptırımlar içeren başlıklarından biri 'Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar'dır. 5237 sayılı TCK'nın 102 ile 105. maddeleri arasında düzenlenen bu suç tipleri, bireyin vücut bütünlüğünü, cinsel özgürlüğünü ve çocukların cinsel istismara karşı korunmasını hedefler. Soruşturma aşamasından kovuşturma evresine kadar kendine has usul kuralları olan, 'kadının beyanı esastır' ilkesinin sıklıkla yanlış yorumlandığı ancak Yargıtay'ın yerleşik kriterleriyle ispat standartlarının belirlendiği bu alanda, hukuki sürecin her adımı hayati önem taşır. Bu rehberde; cinsel saldırı, cinsel istismar, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz suçlarının unsurlarını, cezalarını ve Yargıtay uygulamalarını detaylıca inceledik.

1. Genel Bakış ve Hukuki Nitelik

2. 1. Basit ve Nitelikli Cinsel Saldırı (TCK m. 102)

TCK 102. maddesi, cinsel saldırı suçunu iki ana kategoride ele alır. Birincisi, halk arasında 'sarkıntılık' olarak da bilinen ve vücuda organ sokulmaksızın işlenen 'Basit Cinsel Saldırı'dır. Bu suçta mağdurun şikayeti ön koşuldur. İkincisi ise, vücuda vajinal, anal veya oral yoldan organ veya sair cisim sokulması suretiyle işlenen 'Nitelikli Cinsel Saldırı' (Tecavüz) suçudur. Bu suçun cezası 12 yıldan az olamaz ve şikayete tabi değildir (Eşe karşı işlenmesi hariç). Yargıtay, eylemin ani ve kesintili olmasını sarkıntılık, devamlılık arz etmesini ise saldırı olarak nitelendirir.

3. 2. Çocuğun Cinsel İstismarı (TCK m. 103)

Kanun koyucu, 18 yaşını doldurmamış bireyleri 'çocuk' olarak kabul eder ve onları mutlak bir koruma altına alır. 15 yaşını tamamlamamış çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, çocuğun rızası olsa dahi suçtur; zira kanun bu yaştaki çocuğun rızasını hukuken geçerli saymaz (Hukuki ehliyetsizlik). 15-18 yaş grubundaki çocuklarda ise, eğer fiil cebir, tehdit veya hile olmaksızın gerçekleşmişse ve çocuk fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine sahipse, rıza tartışılabilir hale gelir (Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, TCK 104).

4. 3. Cinsel Taciz Suçu ve İspat (TCK m. 105)

Cinsel taciz, failin mağdura fiziksel bir temasta bulunmadan, onu cinsel amaçlı olarak söz, yazı, işaret veya davranışlarla rahatsız etmesidir. Günümüzde sıklıkla sosyal medya (Instagram, WhatsApp vb.) üzerinden işlenen bu suç, 'Elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle' işlendiğinde cezası yarı oranında artırılır (Nitelikli Hal). İspat konusunda ekran görüntüleri (screenshot), HTS kayıtları ve tanık beyanları kritik rol oynar.

5. 4. Yargıtay Kriterleri ve 'Kadının Beyanı' İlkesi

Kamuoyunda 'Kadının beyanı esastır' olarak bilinen ilke, mutlak bir hüküm değil, soruşturmanın başlatılması ve koruma tedbirlerinin (uzaklaştırma vb.) uygulanması için bir başlangıç noktasıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, sadece mağdur beyanıyla mahkumiyet kurulabilmesi için şu kriterleri arar: 1) Mağdurun beyanlarının aşamalarda tutarlı ve çelişkisiz olması, 2) Mağdurun sanığa iftira atmasını gerektirecek bir husumetin bulunmaması, 3) Mağdurun olayı hemen en yakınlarına veya resmi makamlara bildirmiş olması, 4) Varsa doktor raporu ve diğer yan delillerle beyanın desteklenmesi.

6. 5. Adli Tıp ve Biyolojik Deliller

Cinsel suçlarda en önemli maddi delil, Adli Tıp Kurumu raporlarıdır. Mağdurun vücudunda travma izi, ekimoz, sperm veya DNA kalıntısı bulunup bulunmadığı, olayın oluş şeklini belirler. Cinsel saldırı iddiasında bulunan kişinin, deliller kaybolmadan (yıkanmadan) derhal kolluğa başvurması, materyal elde edilmesi açısından kritiktir. Yargıtay, olaydan uzun süre sonra yapılan şikayetlerde maddi delil yetersizliğine özellikle dikkat etmektedir.

İlgili Mevzuat ve Yasal Dayanaklar

Yargıtay'ın Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar Konusundaki Yerleşik İçtihatları ve İnceleme Kriterleri

Yüksek Yargı makamı olan Yargıtay, Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar davalarında yerel mahkeme kararlarını denetlerken belirli standartlar ve ispat şartları aramaktadır. Hukuk güvenliği ilkesi gereği, içtihat birliği sağlanması amacıyla verilen emsal kararlar, davanın seyri açısından hayati önem taşır. Özellikle son yıllarda Dairelerin birleşmesi ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla birlikte Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar alanında yeni kriterler benimsenmiştir.

1. Delillerin Değerlendirilmesi ve İspat Yükü

Yargıtay, Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar uyuşmazlıklarında ispat yükünün hangi tarafta olduğu konusunda kesin kurallar koymuştur. MK m. 6 gereği, herkes iddiasını ispatla mükelleftir. Ancak hayatın olağan akışına aykırı durumlar söz konusu olduğunda, ispat yükü yer değiştirebilir. Yargıtay, özellikle yazılı delil başlangıcı, tanık beyanlarının tutarlılığı ve resmi kayıtların aksinin ancak yine aynı güçte belgelerle ispatlanabileceği (senede karşı senetle ispat) ilkesine sıkı sıkıya bağlıdır.

2. Usul Ekonomisi ve Hak Düşürücü Süreler

Dava şartları açısından yapılan incelemede, hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri Yargıtay tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır. Taraflar ileri sürmese bile hakim, davanın süresinde açılıp açılmadığını kontrol etmek zorundadır. Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar davalarında sürelerin kaçırılması, hakkın özünü ortadan kaldırmasa da dava hakkını sona erdirdiği için usulden ret kararı verilmesine neden olur.

3. Hakkaniyet ve Takdir Yetkisi

Hakim, kanunu uygularken takdir yetkisine sahiptir ancak bu yetki sınırsız değildir. Yargıtay bozma kararlarında sıklıkla "Hakkaniyet İlkesi"ne atıf yapar. Somut olayın özellikleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli ve kusur oranları dikkate alınarak, adalete en uygun hükmün kurulması gerekir. Basmakalıp gerekçelerle verilen kararlar, Yargıtay denetiminden geçemez.

Detaylı Hukuki İnceleme

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Kişilere Karşı Suçlar" kısmında, 102 ile 105. maddeler arasında düzenlenmiştir. Bu suçlar, bireyin vücut dokunulmazlığını ve cinsel özgürlüğünü korumayı amaçlar. Hukuk sistemimizde en ağır cezai yaptırımları içeren suç gruplarından biridir ve yargılaması genellikle Ağır Ceza Mahkemeleri'nde yapılır.

1. Cinsel Saldırı Suçu (TCK m. 102)

Halk arasında "tecavüz" olarak bilinen suçun hukuki karşılığı "Cinsel Saldırı"dır. Bu suçun oluşması için mağdurun rızası dışında cinsel davranışlarda bulunulması gerekir. Mağdurun yaşının 18'den büyük olması esastır (18 yaşından küçükler için "Çocuğun Cinsel İstismarı" suçu oluşur).

1.1. Basit Cinsel Saldırı (Sarkıntılık)

Vücuda organ veya sair bir cisim sokulmadan gerçekleştirilen, cinsel arzuları tatmin amacına yönelik davranışlardır. Dokunma, sarılma, öpme gibi fiziksel temas içerir.

• Cezası: 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezasıdır.
• Sarkıntılık Düzeyi: Fiilin ani ve kesintili olması durumunda (sarkıntılık), ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir.
• Kovuşturma: Basit cinsel saldırı suçu şikayete tabidir. Mağdur şikayetçi olmazsa soruşturma açılmaz.

1.2. Nitelikli Cinsel Saldırı

Vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenen suçtur. Kanun koyucu bu eylemi, kişinin vücut bütünlüğüne yapılan en ağır ihlal olarak görmüştür.

• Cezası: En az 12 yıl hapis cezasıdır.
• Eşe Karşı İşlenmesi: Evlilik birliği içinde eşe karşı işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturma, eşin şikayetine bağlıdır.
• Ağırlaştırıcı Nedenler: Suçun silahla, birden fazla kişi tarafından veya nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır (TCK 102/3).

2. Çocuğun Cinsel İstismarı (TCK m. 103)

18 yaşını doldurmamış her birey çocuk kabul edilir. TCK m. 103, çocukları cinsel sömürüden korumak için çok ağır yaptırımlar öngörmüştür.

2.1. 15 Yaş Altı

15 yaşını tamamlamamış çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış, rıza olup olmadığına bakılmaksızın suçtur. Kanun, bu yaş grubunun rızasını hukuken geçerli saymaz.

2.2. 15-18 Yaş Arası

Eğer çocuk 15-18 yaş aralığında ise ve fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmişse, sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir neden olmaksızın gerçekleşen cinsel ilişkilerde (TCK 104 - Reşit Olmayanla Cinsel İlişki) şikayet aranır. Ancak cebir/tehdit varsa yine istismar suçu oluşur.

• Ceza Miktarı: 8 yıldan 15 yıla kadar hapis.
• Vücuda Organ Sokulması: 16 yıldan aşağı olmamak üzere hapis.

3. Cinsel Taciz Suçu (TCK m. 105)

Cinsel taciz, mağdurun vücuduna fiziksel bir temas olmaksızın, cinsel amaçlı söz, yazı, işaret veya davranışlarla rahatsız edilmesidir.

• İnternet Yoluyla: Sosyal medya (Instagram, WhatsApp, Twitter) üzerinden cinsel içerikli mesajlar göndermek.
• Teşhir: Cinsel organını göstermek suretiyle taciz.
• Cezası: 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası.
• Nitelikli Hal: Elektronik haberleşme araçlarıyla (cep telefonu, internet) işlenirse ceza yarı oranında artırılır.

4. Yargılama Süreci ve İspat

Cinsel suçlar genellikle tanık olmayan ortamlarda işlendiği için ispat süreci özellik arz eder. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre delil değerlendirmesi:

1. Mağdur Beyanı: Mağdurun beyanının tutarlı, çelişkisiz ve hayatın olağan akışına uygun olması en önemli delildir.
2. Doktor Raporları: Adli Tıp Kurumu'ndan alınacak fiili livata veya travma raporları.
3. HTS ve Dijital Kayıtlar: Telefon sinyalleri, mesajlaşma içerikleri, kamera kayıtları.
4. DNA İncelemesi: Meni, kıl, tükürük gibi biyolojik kalıntılar.

Kritik Uyarı: Cinsel suç isnadı ile karşılaşan kişilerin veya mağdurların, sürecin hassasiyeti ve cezaların ağırlığı nedeniyle mutlaka uzman bir Ceza Avukatı ile çalışması hayati önem taşır. Yanlış bir beyan, telafisi imkansız sonuçlar doğurabilir.

Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar Dava Dilekçesi Hazırlama Rehberi

Sunulması Gereken Özel Deliller

Bu davada iddianızı ispatlamak için şu delilleri mutlaka dilekçenize eklemelisiniz:

• Olay yeri kamera kayıtları
• Kıyafetler üzerindeki DNA incelemesi
• Psikolog raporu

İlgili Hukuki Terimler

Sarkıntılık

Vücut dokunulmazlığının ihlali boyutuna varmayan, ani ve kesintili cinsel davranışlar (Örn: Elle dokunup kaçma).

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki

15-18 yaş arası çocuğun rızasıyla gerçekleşen cinsel ilişki (Şikayete tabidir).

Beden ve Ruh Sağlığı

Eskiden ceza artırım nedeniydi, 2016 değişikliği ile bu unsur kaldırıldı.

HTS Kaydı

İletişim tespiti, sanık ve mağdurun olay anında aynı baz istasyonunda olup olmadığını belirler.

Bu Konuda Sıkça Sorulanlar